معنای وحدت وجود به بیان ساده
سادهترین عبارتی که میتوان در تعریف وحدت وجود گفت این است که خداوند اصل و مبدأ در جهان است و هیچ موجودی از پیش خود موجود نشده است. این مسئله از مهمترین مسائل امور عامه در فلسفه میباشد.
حقیقت وحدت وجود
وحدت وجود یعنی وجودِ ذات پروردگار مستقل است و با استقلال او، هیچ موجودی نمیتواند مستقل باشد؛ بلکه غیرِ خدا همگی وجود ظِلّی و تَبَعی دارند و این وجودشان نیز از خداوند است و همه آیه و نماینده و ظهور او میباشند.
آیا معنای وحدت وجود این است که همه چیز خداست؟
وحدت وجودى نمىگوید: «حیوان خداست، انسان خداست»، نمى گوید: «فرشتگان و ملائكۀ مقرّبین و روحالامین و روحالقدس خدا مىباشند!» بلکه وحدت وجودى مىگوید: «غیر از خدا هیچ نیست!» فرق است بین اینكه بگوییم: «همه چیز خداست» با اینكه بگوییم: «غیر از خدا چیزى نیست.»
وحدت وجودى مىگوید: «غیر از خداوند وجودى در عالم نیست؛ وجود استقلالى یكى است و بس؛ و او تمام موجودات را فرا گرفته است. هر موجودى را كه شما موجود مستقلّ مىپندارید، این ناشى از نابینایى و عدم ادراک شماست! موجود مستقلّ اوست و بس! و سایر موجودات، قائم به آن ذات مقدّسِ حىِّ قیوم هستند.»